Gaz ziemny:
Począwszy od ubiegłego tygodnia, sesja giełdowa (dla TTF ICE-Endex) została wydłużona do 21 godzin. Gergely Molnár, analityk rynku gazu Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), wskazuje, że według dostępnych danych ponad 90% całkowitego wolumenu obrotu nadal przypada na tradycyjne godziny handlu w Europie. W godzinach „azjatyckich” płynność jest silnie ograniczona. Rynek będzie stopniowo adaptował się do wydłużonych godzin handlu, a pełne efekty zmian ujawnią się w dłuższym horyzoncie czasowym.
W minionym tygodniu notowania gazu były kształtowane głównie przez wydarzenia geopolityczne wokół Cieśniny Ormuz oraz czynniki podażowo‑popytowe w Europie. Piątkową sesję (17.04) zakończyliśmy 9% spadkiem notowań do 39 EUR/MWh, po tym jak Iran oświadczył, że Cieśnina Ormuz pozostanie otwarta dla żeglugi w trakcie obowiązywania zawieszenia broni z USA. Komunikat irańskiego ministra spraw zagranicznych, poparty przez prezydenta Donalda Trumpa, doprowadził do spadku cen do najniższego poziomu od 2 marca. W poniedziałek nastroje uległy zmianie – ponowne zamknięcie Cieśniny Ormuz przez Iran przełożyło się na wzrost notowań, a sesję zakończyliśmy niemal 4% wzrostem cen do 40 EUR/MWh. Uczestnicy rynku obawiali o żeglugę w Cieśninie Ormuz oraz o wygaśnięcie porozumienia o zawieszeniu broni. Wtorkowy poranek przyniósł lekkie cofnięcie notowań do 39 EUR/MWh, czemu sprzyjały prognozy ocieplenia w Europie oraz wzrost generacji z OZE. W miarę upływu dnia sytuacja na Bliskim Wschodzie zaczęła jednak dominować nad fundamentami, a rosnące obawy o wygaszenie zawieszenia broni między USA i Iranem, doprowadziły do silnego zwrotu w górę. W efekcie wtorkowa sesja zakończyła się ok. 4% wzrostem cen do 41,9 EUR/MWh, przy dziennym maksimum na poziomie 42,30 EUR/MWh. Dodatkowym czynnikiem wspierającym ceny była ograniczona dostępność surowca, wynikająca z azjatyckiej premii cenowej oraz wiosennych prac serwisowych w Norwegii. W środę presja wzrostowa utrzymała się, a notowania TTF (MAY26) wzrosły o kolejne 4%, do 43,55 EUR/MWh. Wzrost cen nastąpił pomimo informacji o nocnym, jednostronnym przedłużeniu zawieszenia broni przez USA, ponieważ rynek oceniał te działania jako niewystarczające. Utrzymanie blokady irańskich portów i faktyczne ograniczenie żeglugi przez Cieśninę Ormuz sprawiły, że uczestnicy rynku nadal wyceniali ryzyko zakłóceń dostaw LNG z Bliskiego Wschodu. Czwartkowy poranek przyniósł kontynuację podwyższonych notowań — ceny gazu rozpoczęły dzień w okolicach 44,4 EUR/MWh, odzwierciedlając utrzymującą się niepewność wokół rozmów USA–Iran i wątpliwości co do szybkiego przywrócenia normalnych przepływów LNG.
Jednak po stronie podaży pojawiły się pozytywne sygnały dotyczące globalnej dostępności LNG. Zakład LNG Wheatstone w Australii wznowił pełną produkcję, po zakończeniu prac naprawczych prowadzonych po uszkodzeniach w ubiegłym miesiącu. Golden Pass LNG, spółka joint venture należąca do QatarEnergy oraz amerykańskiego koncernu naftowego Exxon Mobil, poinformowała wczoraj, że pierwszy ładunek skroplonego gazu ziemnego (LNG) opuścił nowy terminal Sabine Pass w Teksasie. Obecnie działa jedynie pierwszy zakład tzw. train, z docelowych trzech, które łącznie mają osiągnąć roczną zdolność produkcyjną 18 mln ton metrycznych. Anne‑Sophie Corbeau, analityk rynku energii (Center on Global Energy Policy, Uniwersytet Columbia), zaznacza, że w ciągu ostatnich dwóch tygodni przez cieśninę nie przepłynął żaden statek z LNG. Obecnie w Zatoce Perskiej znajduje się 15 gazowców – dwa dostarczają LNG do Kuwejtu, a pozostałe czekają na możliwość tranzytu.
Gaz w Polsce:
Notowania kontraktu rocznego CAL27 spadły z poziomu 171 PLN/MWh w piątek do167 PLN/MWh na początku tygodnia, a następnie przeszły w fazę wzrostu, kończąc wczorajszą sesję na poziomie 173 PLN/MWh. Ceny gazu w Polsce podążały za impulsami z europejskiego rynku, liczącego na oznaki zakończenia wojny na Bliskim Wschodzie pod koniec zeszłego tygodnia. Jednak napięcie zarówno w negocjacjach, jak i na rynku fizycznym, doprowadziło do sukcesywnego wzrostu cen surowca. W ciągu tygodnia udział gazu ziemnego w strukturze polskiego miksu energetycznego zmalał nieznacznie z 14% w poniedziałek do 11% wczoraj.
Opracowanie: Magdalena Płaczek
Opracowanie: Julia Karwacka
Źródła danych w publikacji: Reuters (LSEG), Bloomberg, Gassco, Bruegel, IEA, Montel, Kpler, TGE, Oilprice, GIE AGSI, BloombergNEF, Gaz-System, Eurelectric
