Ceny energii i gazu ponownie rosną, a dla restauracji, hoteli i piekarni oznacza to bezpośrednią presję na marże. W sytuacji, gdy podwyżki cen dla klientów są coraz trudniejsze, kluczowego znaczenia nabiera wybór odpowiedniego modelu zakupu energii. Sprawdź, kiedy warto postawić na stałą cenę, kiedy korzystać z cen rynkowych, a kiedy połączyć oba podejścia.
Z artykułu dowiesz się:
• Dlaczego branża HoReCa jest szczególnie wrażliwa na zmiany cen energii i gazu?
• Na czym polega model stałej ceny i komu daje największe korzyści?
• Kiedy opłaca się rozliczenie według cen giełdowych, a jakie niesie ryzyko?
• Czym jest strategia hybrydowa i jak działa ustalanie ceny w transzach?
• Jakie trzy kroki wykonać przed podpisaniem kolejnej umowy na energię?
Kto potrzebuje strategii zakupu energii i gazu?
Prowadzenie własnego lokalu gastronomicznego lub hotelowego to sztuka ciągłego balansowania. Restauracje, hotele czy piekarnie należą do grupy przedsiębiorstw szczególnie wrażliwych na koszty energii. Piece, chłodnie, wentylacja, klimatyzacja czy systemy grzewcze pracują praktycznie przez całą dobę, dlatego nawet niewielkie zmiany cen energii i gazu mogą znacząco wpływać na rentowność działalności.
W ostatnich latach geopolityka i czynniki fundamentalne wpływają na podwyższoną zmienność rynków surowcowych. To z kolei przyprawia wielu przedsiębiorców o ból głowy. Nie dość, że koszty nośników energii mają coraz wyższy udział w budżetach, to potrafią zmieniać się w zawrotnym tempie. Następuje erozja marż, co podkopuje rentowność biznesu. Z drugiej strony podnoszenie cen jest ryzykowne, bo grozi utratą klientów.
Jak przejąć kontrolę nad tymi wydatkami? Kluczem jest wybór odpowiedniego modelu zakupowego. Nie ma jednego, idealnego rozwiązania dla każdego – wszystko zależy od specyfiki Twojego biznesu, stabilności zużycia oraz gotowości na ryzyko. Oto najważniejsze praktyczne podejścia do zakupu energii i gazu.
Model stałej ceny: pełna przewidywalność kosztów
Model stałej ceny to klasyczne i najbardziej przewidywalne rozwiązanie. Podpisujesz umowę na określony czas (np. na rok lub dwa lata), w której stawka za każdą kilowatogodzinę (kWh) lub megawatogodzinę (MWh) pozostaje niezmienna przez cały okres obowiązywania kontraktu.
Dla kogo? To idealny wybór dla przedsiębiorców, którzy stawiają na pełną przewidywalność kosztów i nie mają czasu na codzienne śledzenie wykresów na giełdzie energii. Ułatwia planowanie i zapewnia ochronę przed nagłymi skokami cen na rynku spotowym.
Zalety i wady w branży HoReCa
Zalety: Przewidywalność. Znając swoje średnie zużycie, jesteś w stanie precyzyjnie zaplanować budżet i wyliczyć food cost czy koszty stałe na kolejne miesiące. Jeśli na rynku wybuchnie kryzys i ceny gwałtownie wzrosną, Twoje stawki pozostają bez zmian.
Wady: Brak elastyczności. Jeśli ceny surowców na giełdzie spadną, Ty nadal płacisz stawkę zakontraktowaną. Ponadto w okresach wysokiej zmienności rynkowej oferty ze stałą ceną zawierają wspomnianą marżę ryzyka dostawcy, co oznacza, że płacisz „ubezpieczenie” od wzrostów w samej cenie energii.
Model cen giełdowych: korzystasz ze zmian rynkowych, ale płacisz za kryzysy
Model oparty na cenach giełdowych (np. z Towarowej Giełdy Energii) polega na rozliczaniu się według aktualnych rynkowych stawek godzinowych lub dziennych, powiększonych o stałą marżę sprzedawcy.
Dla kogo? Dla małych i średnich firm, które posiadają elastyczność i chcą korzystać ze spadków cen na giełdzie, a także mają możliwość przesuwania części zużycia na godziny, w których energia jest najtańsza.
Zalety i wady w branży HoReCa
Zalety: Płacisz dokładnie tyle, ile w danym momencie warta jest energia na rynku – bez ubezpieczania ryzyka dostawcy. W okresach stabilizacji lub spadków cen na giełdzie, ten model generuje największe oszczędności.
Wady: Ryzyko i zmienność. Nagły wzrost cen na giełdzie natychmiast przekłada się na wyższy rachunek na koniec miesiąca, co utrudnia długoterminowe planowanie budżetu. Ma to szczególne znaczenie na rynku gazu, gdzie zmienność cen bywa ogromna. To może wpływać także na płynność Twojego biznesu.
Zobacz też: Dlaczego rachunek za gaz potrafi skoczyć z miesiąca na miesiąc?
Strategia hybrydowa: elastyczność i kontrola ryzyka
Warto pamiętać, że rynek energii nie jest czarno-biały. Coraz więcej dojrzałych przedsiębiorstw z sektora MŚP łączy zalety obu podejść, wykorzystując ich mocne strony w zależności od sytuacji rynkowej.
Przykładowo, zawierając kontrakt wieloletni, można skorzystać z opcji ustalania ceny „w transzach”. W praktyce oznacza to, że w okresach stabilnych lub niskich cen energia jest rozliczana według bieżących notowań rynkowych. Natomiast gdy na rynku pojawia się podwyższona zmienność lub ryzyko dalszych wzrostów cen, przedsiębiorca może zabezpieczyć koszty poprzez ustalenie stałej ceny na wybrany okres obowiązywania umowy.
Taka blokada ceny może obejmować miesiąc, kwartał lub kilka kolejnych miesięcy czy kwartałów. Kiedy sytuacja rynkowa stabilizuje się, a poziom cen wraca do bardziej przewidywalnych poziomów, możliwy jest powrót do rozliczeń opartych na aktualnych cenach rynkowych.
Innym rozwiązaniem jest skracanie okresów obowiązywania stałej ceny. Daje to możliwość regularnej weryfikacji warunków oraz ponownego zabezpieczania cen na kolejne okresy, często na korzystniejszych poziomach niż wcześniej.
Podsumowanie. Jak podjąć właściwą decyzję?
Zanim podpiszesz kolejną umowę na dostawę gazu lub prądu do swojego lokalu, wykonaj trzy kroki:
• Przeanalizuj swój profil zużycia: Sprawdź, w jakich godzinach i miesiącach Twoja restauracja zużywa najwięcej energii (np. sezon letni i ogródki vs. zima i ciągłe ogrzewanie).
• Oceń swoją odporność na ryzyko: Zastanów się, czy Twój biznes przetrwa chwilowy, 20-30% wzrost kosztów energii na rynku giełdowym, czy wolisz zapłacić odrobinę więcej za gwarancję stałej ceny. Jeśli się wahasz: wybierz model „transzowy”, co pozwoli na elastyczne reagowanie w trakcie trwania umowy.
• Nie bój się negocjować: Nie przyjmuj pierwszej domyślnej oferty od dotychczasowego dostawcy. Rynek MŚP jest konkurencyjny – porównuj oferty i pytaj o elastyczne modele zakupowe.
Nie istnieje jeden najlepszy model zakupu energii dla wszystkich firm z branży HoReCa. Dla jednych kluczowe będzie bezpieczeństwo i stała cena, dla innych możliwość korzystania ze spadków cen rynkowych. Coraz częściej jednak najlepsze efekty przynosi strategia hybrydowa, która pozwala ograniczać ryzyko wzrostów i jednocześnie wykorzystywać pojawiające się okazje rynkowe. W okresie wysokiej zmienności rynku to właśnie elastyczność staje się największą przewagą konkurencyjną.
Zobacz również: Wartość opałowa – jak jest określana i od czego zależy?
