Gaz ziemny:
Piątkową sesję (04.09) zakończyliśmy minimalnym wzrostem notowań gazu (TTF OCT26) o 0,2% do poziomu 71,95 EUR/MWh. Brak nowych informacji z negocjacji na Bliskim Wschodzie utrzymywał ceny w pobliżu czwartkowego rozliczenia, a po rekordowych poziomach ze środy (02.09) rynek realizował zyski. Według Bloomberga eksport LNG z USA wzrósł w sierpniu do 10,7 mln ton (z 10,48 mln ton w lipcu), z czego 55% trafiło do Europy.
Tydzień rozpoczął się notowaniami gazu na poziomie 73,7 EUR/MWh. W nocy ceny chwilowo przekroczyły 75 EUR/MWh po weekendowych atakach USA na trzy irańskie tankowce. Poniedziałkowa sesja zakończyła się 2% wzrostem notowań do 73,31 EUR/MWh. Iran ostrzelał statki powiązane z USA płynące przez Ormuz nieautoryzowaną trasą i zagroził rozszerzeniem strefy zakazu żeglugi poza cieśninę. Bloomberg podał również, że niemiecki rząd rozmawia z Uniper i SEFE o zwiększeniu zapasów gazu. Spółki miałyby kupić dodatkowe wolumeny i zatłoczyć je do magazynów przed zimą na zasadach rynkowych, bez bezpośredniej interwencji państwa. Niemieckie magazyny są wypełnione w nieco ponad 54%, najmniej o tej porze roku od 2009 r. Operatorzy uznają osiągnięcie celu ok. 70% do 1 listopada za niemal niemożliwe.
Wtorkowa sesja (08.09) rozpoczęła się od poziomu 73,77 EUR/MWh. Przez Ormuz przepłynął katarski gazowiec Al Marrouna, co było pierwszym widocznym eksportem katarskiego LNG tą trasą od lipca. Rynek potraktował to jednak jako pojedynczy przypadek, bo odbiorcą ładunku jest Pakistan, mediator w rozmowach z Iranem. Kolejna seria wzajemnych ataków osłabiła nadzieje na szersze wznowienie eksportu. Sesja zakończyła się 3,5% wzrostem do 75,84 EUR/MWh.
Środa (09.09) rozpoczęła się notowaniami na poziomie 77,9 EUR/MWh. Wcześniej doszło do nocnych ataków USA i Iranu, w które ponownie zaangażowali się Huti, a ich celem coraz częściej są statki handlowe. W trakcie sesji kontrakt chwilowo przekroczył 80 EUR/MWh, najwyżej od początku 2023 r. Dzień zakończył się ponad 4% wzrostem do 79,25 EUR/MWh. Dodatkowym impulsem był atak ukraińskich dronów na Nowy Urengoj, kluczowy ośrodek rosyjskiego przemysłu gazowego, gdzie wybuchł pożar na terenie przemysłowym. Po raz pierwszy drony dotarły do obiektu energetycznego w rosyjskiej Arktyce. Choć terminal Yamal LNG, eksportujący rosyjski skroplony gaz drogą morską, leży ok. 800 km dalej, atak wywołał obawy o jego dostawy. Yamal LNG pozostaje jednym z ostatnich rosyjskich źródeł gazu dla Europy i pokrywa ok. 5% jej zapotrzebowania.
Dzisiaj rano (10.09) notowania wynosiły 78,75 EUR/MWh. Rynek analizuje ryzyko zaostrzenia walk na Bliskim Wschodzie. USA zniszczyły nocą irańskie tankowce w odpowiedzi na próby trafienia okrętu amerykańskiej marynarki. Teheran zapowiedział ukaranie każdej jednostki przepływającej przez „strefę zamkniętą” w pobliżu Ormuzu. W przeciwnym kierunku działa słabszy popyt na gaz w energetyce, wynikający z wyższej produkcji francuskich elektrowni jądrowych, oczekiwany jutro i w przyszłym tygodniu.
Unijne magazyny były 8 września wypełnione w 67% wobec pięcioletniej normy 84%, a do sezonu grzewczego został niecały miesiąc. Katar utrzymuje do października stan siły wyższej na dostawy do Europy i Azji, a ceny JKM w Azji wzrosły do 24,03 USD/MMBtu. W tygodniu 7–14.09 w portach Europy i Turcji oczekiwanych jest 20 gazowców LNG, wobec 25 w dniach 1–6.09. Według danych z 9 września wolumen regazyfikacji w Europie spadł o 17% poniżej poziomu z 2025 r. Wood Mackenzie ocenia, że bilans rynku nie wróci do normy przed 2028 r., więc mroźna zima lub szok podażowy przełożyłyby się bezpośrednio na ceny.
Gaz w Polsce:
Od piątkowej sesji (04.09) kontrakt CAL27 na polski gaz wzrósł o ok. 9,5%, z 244,44 do 267,7 PLN/MWh na koniec środowej sesji (09.09). Pod koniec zeszłego tygodnia udział gazu w polskim miksie wytwarzania energii elektrycznej wyraźnie się obniżył, a w weekend spadł do ok. 4,5–6%. Od początku bieżącego tygodnia wzrósł ponownie do przedziału ok. 7–9%, choć nie wrócił do poziomów z początku zeszłego tygodnia, sięgających blisko 10%.
Prezes URE uzgodnił na lata 2027–2028 część B Krajowego Dziesięcioletniego Planu Rozwoju na lata 2027–2036 dla polskiego odcinka gazociągu Jamał–Europa (SGT), którego niezależnym operatorem jest GAZ-SYSTEM. Plan zakłada utrzymanie obecnych zdolności przesyłowych na kierunku zachód–wschód, dalsze oddzielanie infrastruktury objętej umową powierzenia na lata 2023–2068 od pozostałego majątku oraz modernizację gazociągów i systemów technicznych. Uwzględnia też połączenie od 2027 r. Krajowego Systemu Przesyłowego i SGT w jeden obszar bilansowy z jedną taryfą.
Opracowanie: Julia Karwacka
Źródła danych w publikacji: Reuters (LSEG), Bloomberg, Gassco, Bruegel, IEA, Montel, Kpler, TGE, Oilprice, GIE AGSI, BloombergNEF, Gaz-System, Eurelectric
